VẬT LÝ · LỚP 11 · Nguyên lý và công thức
Độ lệch một quả cầu treo trong điện trường đo trực tiếp E hay còn cần điện tích của nó?
Trả lời trọng tâm
Cân bằng lực cho tanθ=qE/(mg) khi trường ngang và các lực khác bỏ qua.
Phân tích cơ chế
Góc lệch chỉ cho tỉ số qE/m, không xác định E nếu chưa biết q và m.
Ví dụ có đơn vị
m=1 g,q=1 μC cho E=9800tanθ V/m. Tại tanθ=0,1 thì E=980 V/m.
Kết quả đối chiếu số học của ví dụ: 980 V/m. Đây là giá trị của bộ dữ kiện đã nêu, không phải hằng số áp dụng cho mọi thiết bị.
Đọc hình và tự kiểm tra
Đồ thị Điện trường ngang E (V/m) theo Góc lệch θ (rad). Quả cầu trong mô hình cân bằng lý tưởng. Các đường được tính trực tiếp từ mô hình của ví dụ; đọc cả tên trục và đơn vị, không suy rộng ngoài khoảng vẽ.
Đối chiếu vị trí, độ dốc, giao điểm hoặc thứ tự các đường với lập luận trong ví dụ. Khi đổi điều kiện đầu vào, cần tính lại mô hình thay vì giữ nguyên hình.
Ứng dụng và giới hạn
Cách phân tích giúp kiểm tra dấu, hình học và điều kiện áp dụng trước khi tính lực hoặc năng lượng của hệ điện tích.
Xét điện trường tĩnh, bỏ qua ảnh hưởng của đầu dò và hiệu ứng biên khi dùng mô hình đều. Điện thế, năng lượng và lực phải dùng đúng dấu điện tích.