VẬT LÝ · LỚP 11 · Nguyên lý và công thức
Hai điểm cách nguyên bước sóng có thể đi ngược chiều tức thời không?
Trả lời trọng tâm
Trong một sóng chạy điều hòa đơn sắc, hai điểm cách nguyên λ có cùng trạng thái dao động.
Phân tích cơ chế
Nếu đo thấy ngược chiều, cần kiểm tra phản xạ, nhiều nguồn hoặc sai đồng bộ, thay vì sửa quy tắc pha.
Ví dụ có đơn vị
u1=sin(4πt),u2=sin(4πt−2π) phải trùng; độ lệch pha là 2π rad, tương đương 0 theo chu kì.
Kết quả đối chiếu số học của ví dụ: 6.28319 rad. Đây là giá trị của bộ dữ kiện đã nêu, không phải hằng số áp dụng cho mọi thiết bị.
Đọc hình và tự kiểm tra
Đồ thị Li độ chuẩn hóa theo t (s). Điểm thứ nhất ; Điểm cách một λ. Các đường được tính trực tiếp từ mô hình của ví dụ; đọc cả tên trục và đơn vị, không suy rộng ngoài khoảng vẽ.
Đối chiếu vị trí, độ dốc, giao điểm hoặc thứ tự các đường với lập luận trong ví dụ. Khi đổi điều kiện đầu vào, cần tính lại mô hình thay vì giữ nguyên hình.
Ứng dụng và giới hạn
Dùng cách đối chiếu này khi đọc thí nghiệm sóng, tín hiệu âm hoặc giao thoa trong phòng học.
Mô hình xét sóng tuyến tính và môi trường ổn định; khoảng vẽ là miền quan sát, không tự suy rộng qua phản xạ, hấp thụ hoặc tán sắc chưa được cho.