VẬT LÝ · LỚP 11 · Nguyên lý và công thức
Hai điện trở song song có thể ước lượng sai số tổng bằng cộng sai số tuyệt đối không?
Trả lời trọng tâm
Phải dùng độ nhạy của hàm ghép, vì thay đổi một điện trở chỉ tác động một phần lên điện trở tương đương.
Phân tích cơ chế
Cộng sai số tuyệt đối như ghép nối tiếp sẽ đánh giá không đúng mức ảnh hưởng, dù có thể là cận rất thô.
Ví dụ có đơn vị
R₁=100 Ω,R₂=100+δ Ω. R_tđ=100(100+δ)/(200+δ). Khi δ=1 Ω,R_tđ≈50,2488 Ω,chỉ tăng khoảng 0,2488 Ω. Hình vẽ độ tăng thật so với δ/4 là gần đúng nhỏ, không phải δ.
Kết quả đối chiếu số học của ví dụ: 0.248756 Ω. Đây là giá trị của bộ dữ kiện đã nêu, không phải hằng số áp dụng cho mọi thiết bị.
Đọc hình và tự kiểm tra
Đồ thị Độ tăng R tương đương (Ω) theo Sai lệch R₂ so với 100 Ω (Ω). Tính chính xác ; Gần đúng δ/4. Các đường được tính trực tiếp từ mô hình của ví dụ; đọc cả tên trục và đơn vị, không suy rộng ngoài khoảng vẽ.
Đối chiếu vị trí, độ dốc, giao điểm hoặc thứ tự các đường với lập luận trong ví dụ. Khi đổi điều kiện đầu vào, cần tính lại mô hình thay vì giữ nguyên hình.
Ứng dụng và giới hạn
Cách phân tích hữu ích khi đọc số đo mạch, kiểm tra phân bố dòng và đánh giá năng lượng trong bộ thí nghiệm.
Xét nguồn một chiều và phần tử trong miền làm việc đã cho; chỉ kiểm tra bằng mô phỏng hoặc nguồn học tập giới hạn dòng, không thao tác điện lưới.