VẬT LÝ · LỚP 11 · Nguyên lý và công thức
Hai hạt cùng động năng và điện tích có thể có cùng vệt lệch dù khác khối lượng không?
Trả lời trọng tâm
Trong trường đều, hệ số cong chứa qE/(2mv0²).
Phân tích cơ chế
Khi động năng dọc K=mv0²/2 như nhau, khối lượng được khử và hệ số y/x²=qE/(4K) giống nhau, dưới cùng điều kiện phóng.
Ví dụ có đơn vị
q=1 nC,E=1000 V/m,K=1 μJ cho y=0,25x². Tại x=0,2 m, cả hai hạt lệch 0,01 m trong mô hình phi tương đối tính.
Kết quả đối chiếu số học của ví dụ: 0.01 m. Đây là giá trị của bộ dữ kiện đã nêu, không phải hằng số áp dụng cho mọi thiết bị.
Đọc hình và tự kiểm tra
Đồ thị Độ lệch y (m) theo Quãng dọc x (m). Cùng vệt cho hai khối lượng khác nhau. Các đường được tính trực tiếp từ mô hình của ví dụ; đọc cả tên trục và đơn vị, không suy rộng ngoài khoảng vẽ.
Đối chiếu vị trí, độ dốc, giao điểm hoặc thứ tự các đường với lập luận trong ví dụ. Khi đổi điều kiện đầu vào, cần tính lại mô hình thay vì giữ nguyên hình.
Ứng dụng và giới hạn
Cách phân tích giúp kiểm tra dấu, hình học và điều kiện áp dụng trước khi tính lực hoặc năng lượng của hệ điện tích.
Xét điện trường tĩnh, bỏ qua ảnh hưởng của đầu dò và hiệu ứng biên khi dùng mô hình đều. Điện thế, năng lượng và lực phải dùng đúng dấu điện tích.