VẬT LÝ · LỚP 11 · Nguyên lý và công thức
Một đoạn đồ thị gia tốc có thể cho biết vật ở phía nào mà chưa biết vận tốc không?
Trả lời trọng tâm
Trong mô hình điều hòa a=−ω²x, dấu gia tốc cho phía của li độ nhưng không cho chiều đang chạy.
Phân tích cơ chế
Cùng một gia tốc có thể xuất hiện khi vật đi ra hoặc đi về.
Ví dụ có đơn vị
ω=4 rad/s, a=−0,32 m/s² cho x=0,02 m; tại đó vận tốc vẫn có hai dấu nếu chưa biết nhánh thời gian.
Kết quả đối chiếu số học của ví dụ: 0.02 m. Đây là giá trị của bộ dữ kiện đã nêu, không phải hằng số áp dụng cho mọi thiết bị.
Đọc hình và tự kiểm tra
Đồ thị Gia tốc a (m/s²) theo Li độ x (m). Quan hệ a = −16x. Các đường được tính trực tiếp từ mô hình của ví dụ; đọc cả tên trục và đơn vị, không suy rộng ngoài khoảng vẽ.
Đối chiếu vị trí, độ dốc, giao điểm hoặc thứ tự các đường với lập luận trong ví dụ. Khi đổi điều kiện đầu vào, cần tính lại mô hình thay vì giữ nguyên hình.
Ứng dụng và giới hạn
Dùng kết quả để kiểm tra phép đo và nhận dạng trạng thái dao động, thay vì chỉ khớp một đường sin theo hình nhìn thấy.
Mô hình giả thiết dao động nhỏ, tham số ổn định; không suy ra chuyển động trong điều kiện ma sát hoặc biến dạng lớn nếu chưa sửa phương trình.