VẬT LÝ · LỚP 11 · Nguyên lý và công thức
Tăng điện thế mọi bản lên cùng một mức có làm lệch chùm hạt trong khe không?
Trả lời trọng tâm
Trong mô hình bỏ qua trường biên và chỉ xét khe hai bản, độ lệch phụ thuộc hiệu điện thế hai bản.
Phân tích cơ chế
Tăng đồng thời điện thế hai bản giữ nguyên E=U/d; cần lưu ý trường với các vật xung quanh có thể đổi ở thiết bị thật.
Ví dụ có đơn vị
Khe d=0,02 m, hai bản ban đầu 20 V và 0 V có E=1000 V/m. Đổi thành 70 V và 50 V vẫn cùng E. Hình thể hiện hai đường V(y) song song cách nhau 50 V, độ dốc bằng nhau.
Kết quả đối chiếu số học của ví dụ: 1000 V/m. Đây là giá trị của bộ dữ kiện đã nêu, không phải hằng số áp dụng cho mọi thiết bị.
Đọc hình và tự kiểm tra
Đồ thị Điện thế (V) theo Tọa độ qua khe y (m). Bộ điện thế 0–20 V ; Bộ điện thế 50–70 V. Các đường được tính trực tiếp từ mô hình của ví dụ; đọc cả tên trục và đơn vị, không suy rộng ngoài khoảng vẽ.
Đối chiếu vị trí, độ dốc, giao điểm hoặc thứ tự các đường với lập luận trong ví dụ. Khi đổi điều kiện đầu vào, cần tính lại mô hình thay vì giữ nguyên hình.
Ứng dụng và giới hạn
Cách phân tích giúp kiểm tra dấu, hình học và điều kiện áp dụng trước khi tính lực hoặc năng lượng của hệ điện tích.
Xét điện trường tĩnh, bỏ qua ảnh hưởng của đầu dò và hiệu ứng biên khi dùng mô hình đều. Điện thế, năng lượng và lực phải dùng đúng dấu điện tích.