VẬT LÝ · LỚP 11 · Nguyên lý và công thức
Tăng nhiệt độ làm lò xo mềm đi thì đồng hồ rung chạy nhanh hay chậm trong mô hình đơn giản?
Trả lời trọng tâm
Giữ m không đổi, T tỉ lệ 1/√k nên k giảm làm nhịp chậm lại.
Phân tích cơ chế
Muốn suy thời gian sai tích lũy phải dùng tỉ số chu kì, không lấy thẳng phần trăm giảm độ cứng.
Ví dụ có đơn vị
k còn 0,99k0 cho T/T0=1/√0,99≈1,00504; chu kì tăng khoảng 0,504%.
Kết quả đối chiếu số học của ví dụ: 1.00504 lần. Đây là giá trị của bộ dữ kiện đã nêu, không phải hằng số áp dụng cho mọi thiết bị.
Đọc hình và tự kiểm tra
Đồ thị T/T0 theo k/k0. Khối lượng giữ nguyên. Các đường được tính trực tiếp từ mô hình của ví dụ; đọc cả tên trục và đơn vị, không suy rộng ngoài khoảng vẽ.
Đối chiếu vị trí, độ dốc, giao điểm hoặc thứ tự các đường với lập luận trong ví dụ. Khi đổi điều kiện đầu vào, cần tính lại mô hình thay vì giữ nguyên hình.
Ứng dụng và giới hạn
Dùng kết quả để kiểm tra phép đo và nhận dạng trạng thái dao động, thay vì chỉ khớp một đường sin theo hình nhìn thấy.
Mô hình giả thiết dao động nhỏ, tham số ổn định; không suy ra chuyển động trong điều kiện ma sát hoặc biến dạng lớn nếu chưa sửa phương trình.