VẬT LÝ · LỚP 11 · Nguyên lý và công thức
Tụ còn nối nguồn khi kéo bản ra thì nguồn nhận hay cấp năng lượng?
Trả lời trọng tâm
Khi tăng khe ở U cố định, C giảm và điện tích trả về nguồn nên nguồn nhận năng lượng.
Phân tích cơ chế
Công cơ học dương vừa góp phần trả năng lượng về nguồn vừa bù biến thiên năng lượng trường; không xét riêng W của tụ rồi kết luận lực đẩy.
Ví dụ có đơn vị
Ban đầu C₀=100 pF,U=10 V, W₀=5 nJ. Khe tăng gấp đôi cho C=C₀/2, ΔW=−2,5 nJ; công nguồn Aₙ=UΔQ=−5 nJ, công cơ ngoài=+2,5 nJ. Hình vẽ các đại lượng theo s=d/d₀.
Kết quả đối chiếu số học của ví dụ: 2.5 nJ. Đây là giá trị của bộ dữ kiện đã nêu, không phải hằng số áp dụng cho mọi thiết bị.
Đọc hình và tự kiểm tra
Đồ thị Năng lượng trao đổi từ trạng thái đầu (nJ) theo Tỉ số khe s. ΔW của tụ ; Công nguồn vào hệ ; Công cơ ngoài. Các đường được tính trực tiếp từ mô hình của ví dụ; đọc cả tên trục và đơn vị, không suy rộng ngoài khoảng vẽ.
Đối chiếu vị trí, độ dốc, giao điểm hoặc thứ tự các đường với lập luận trong ví dụ. Khi đổi điều kiện đầu vào, cần tính lại mô hình thay vì giữ nguyên hình.
Ứng dụng và giới hạn
Cách phân tích giúp kiểm tra dấu, hình học và điều kiện áp dụng trước khi tính lực hoặc năng lượng của hệ điện tích.
Xét điện trường tĩnh, bỏ qua ảnh hưởng của đầu dò và hiệu ứng biên khi dùng mô hình đều. Điện thế, năng lượng và lực phải dùng đúng dấu điện tích.