VẬT LÝ · LỚP 11 · Nguyên lý và công thức
Tụ điện đã nạp có mất ngay điện tích khi ngắt nguồn nhưng giữ hai cực hở không?
Trả lời trọng tâm
Không trong mô hình lý tưởng; ngắt nguồn không tạo đường cho điện tích tự do chạy từ bản này sang bản kia.
Phân tích cơ chế
Trong tụ thật, dòng rò và dụng cụ đo làm điện áp giảm theo thời gian, nên cần nêu mạch tương đương.
Ví dụ có đơn vị
C=1 μF và điện trở rò tương đương 100 MΩ cho τ=100 s. U₀=10 V, U=10exp(−t/100). Sau 100 s còn 3,67879 V. Hình so sánh tụ lý tưởng giữ 10 V và tụ có dòng rò; không nhầm công tắc mở với nối tắt.
Kết quả đối chiếu số học của ví dụ: 3.67879 V. Đây là giá trị của bộ dữ kiện đã nêu, không phải hằng số áp dụng cho mọi thiết bị.
Đọc hình và tự kiểm tra
Đồ thị Điện áp tụ (V) theo Thời gian sau ngắt nguồn (s). Có rò 100 MΩ ; Lý tưởng hai cực hở. Các đường được tính trực tiếp từ mô hình của ví dụ; đọc cả tên trục và đơn vị, không suy rộng ngoài khoảng vẽ.
Đối chiếu vị trí, độ dốc, giao điểm hoặc thứ tự các đường với lập luận trong ví dụ. Khi đổi điều kiện đầu vào, cần tính lại mô hình thay vì giữ nguyên hình.
Ứng dụng và giới hạn
Cách phân tích giúp kiểm tra dấu, hình học và điều kiện áp dụng trước khi tính lực hoặc năng lượng của hệ điện tích.
Xét điện trường tĩnh, bỏ qua ảnh hưởng của đầu dò và hiệu ứng biên khi dùng mô hình đều. Điện thế, năng lượng và lực phải dùng đúng dấu điện tích.