VẬT LÝ · LỚP 11 · Khám phá và đời sống

Bánh răng âm của Savart thế kỷ XIX nối tốc độ quay với cao độ bằng cách nào?

Một chuỗi va chạm đủ nhanh có thể được nghe thành cao độ thay vì từng tiếng tách. Bánh răng âm mang tên Savart dùng cách chuyển vòng quay thành những kích thích lặp lại.

Một tấm đàn hồi tiếp xúc với răng tạo xung khi các răng lần lượt đi qua. Nhịp kích phụ thuộc cả số răng lẫn tốc độ quay, cho phép đưa một đại lượng cơ học có thể kiểm soát vào nghiên cứu âm. Tiếng thực còn mang phổ do dạng xung và đáp ứng của tấm.

Science Museum Group lưu bộ tám bánh bằng đồng trên cùng trục do William Ladd làm năm 1870. Mốc ấy là niên đại bộ dụng cụ đang lưu, không phải năm Savart phát minh hay năm sinh ra âm thanh tuần hoàn.

Dụng cụ giúp nối dao động với phép đếm nhịp, nhưng không phải nguồn sin lý tưởng hoặc chuẩn an toàn cho tai ở mọi tốc độ. Hình chỉ một bánh và tấm tiếp xúc, không yêu cầu tự thử với cơ cấu quay nhanh.

*Một bánh răng âm và tấm đàn hồi tiếp xúc mép, với nét sóng gợi âm phát ra. Số răng vẽ chỉ mô hình; bộ Ladd năm 1870 lưu tại bảo tàng gồm nhiều bánh có số răng khác nhau.*

Kiến thức liên hệ: Dao động, cao độ và giữ nhịp; kỹ thuật đo âm, bù nhiệt và lịch sử dụng cụ là mở rộng.

Học tiếp: Đọc chu kì trên đồ thị sóng âm như thế nào.

Tư liệu đối chiếu

- https://collection.sciencemuseumgroup.org.uk/objects/co5983/savarts-wheel-savarts-wheel