VẬT LÝ · LỚP 11 · Khám phá và đời sống

Chim manakin phát một tiếng ngân bằng lông cánh

Không phải mọi tiếng của một con chim đều được tạo bằng cơ quan phát giọng.

Ở chim manakin cánh đặc biệt được nghiên cứu, tương tác giữa các lông cánh dao động tạo âm có thành phần điều hòa kéo dài. Đo rung bằng laser cho thấy những lông biến đổi có đặc trưng cộng hưởng phù hợp với cơ chế phát ấy. Kích thích lặp và đáp ứng đàn hồi kết hợp, thay vì lông chỉ là bề mặt trang trí.

Âm có thể được tạo khi một cấu trúc có quán tính và độ cứng được cấp năng lượng đúng cách. Đó là nguyên lý chung, còn hình học cụ thể của lông quyết định tiếng của loài.

Bài nói về Club-winged Manakin trong các nghiên cứu được dẫn, không khẳng định mọi chim dùng cánh như một nhạc cụ tương tự.

Một tiếng ngân tương đối đều không bắt buộc phải xuất phát từ dây thanh. Chỉ cần một nguồn năng lượng cùng cấu trúc đàn hồi có thể được kích thích lặp phù hợp, hệ đã có khả năng tạo âm có tổ chức. Điều đặc biệt ở nghiên cứu này là đo được rung của những lông chuyên hóa, thay vì chỉ suy từ âm nghe thấy. Vì vậy câu chuyện liên hệ nguyên lý nhạc cụ với sinh học nhưng không coi cấu tạo lông giống hệt một dây đàn.

*Chim manakin và mô hình hai lông biến đổi tương tác lặp. Các gờ và đường rung được phóng đại để giải thích kích thích cơ, không là bản vẽ định danh mọi chi tiết của lông thật.*

Kiến thức liên hệ: Dao động, cộng hưởng và tự duy trì; cơ sinh học là mở rộng.

Học tiếp: Nhạc cụ khuếch đại âm bằng cộng hưởng thế nào.

Tư liệu đối chiếu

- https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC2842718/