VẬT LÝ · LỚP 11 · Khám phá và đời sống

Đĩa than lệch tâm có thể làm nốt nhạc chao dù mâm quay rất đều

Một nốt dài trên đĩa than đôi khi nghe như chao lên xuống chậm. Chưa thể kết luận động cơ quay không đều: rãnh âm thanh lệch so với trục quay cũng có thể tạo biến thiên tốc độ đọc tín hiệu.

Khi tâm hệ rãnh và trục quay không trùng nhau, vị trí kim so với các rãnh thay đổi theo vòng. Tốc độ mà cấu trúc đã ghi đi qua kim có thể biến thiên, làm nhịp tín hiệu đọc ra thay đổi. Sự lệch này khác với việc chọn sai tốc độ danh định của cả mặt đĩa.

Có thể hình dung cùng một dòng chữ được quét với tốc độ nhanh chậm khác nhau: thông tin gốc không cần thay đổi, nhưng cách đọc đã đưa thêm biến thiên vào kết quả. Trong âm thanh, biến thiên chậm của cao độ thường được gọi là wow.

Hình phóng đại hai tâm để dễ nhận ra nguyên nhân; nó không đưa ra dung sai hoặc phép sửa đĩa. Độ cong vênh, hệ truyền động và nhiều yếu tố khác cũng có thể gây dao động cao độ, nên chỉ nghe một đoạn chưa đủ xác định duy nhất lỗi.

*Trục quay và tâm hệ rãnh bị lệch trong mô hình đĩa than, làm cách kim đọc rãnh thay đổi theo vòng. Các vòng chỉ gợi hệ rãnh gần tròn; độ lệch phóng đại, không phải rãnh xoắn thực hoặc dung sai sản xuất.*

Kiến thức liên hệ: Sóng; mở rộng về âm học thiết bị.

Học tiếp: Đọc chu kì trên đồ thị sóng âm như thế nào.

Tư liệu đối chiếu

- https://ds-audio-w.biz/blog/1696/