VẬT LÝ · LỚP 11 · Khám phá và đời sống

Fraunhofer tìm tiêu chuẩn cho kính quang học trong những vạch tối của Mặt Trời

Joseph von Fraunhofer làm việc với việc chế tạo kính và dụng cụ quang học. Bản vẽ quang phổ Mặt Trời của ông năm 1814 còn được lưu tại Deutsches Museum. Những vạch tối không chỉ là một phát hiện đẹp: chúng giúp ông có các mốc ổn định để so sánh tính tán sắc của những loại kính.

Khi ánh sáng đi qua lăng kính, các thành phần bước sóng bị đổi hướng khác nhau. Nếu chỉ nhìn một dải màu liên tục, xác định chính xác một vị trí có thể khó. Các vạch tối cho những dấu mốc rõ hơn để đặt phép đo vào cùng điều kiện khi so vật liệu hoặc dụng cụ.

Wollaston đã quan sát các vạch trước đó; đóng góp của Fraunhofer nằm ở khảo sát và ghi nhận có hệ thống cùng ứng dụng đo lường. Cách giải thích đầy đủ vai trò hấp thụ của các nguyên tố được phát triển về sau, nên không nên gán toàn bộ phân tích thành phần sao hiện đại cho ông.

Hình đưa lăng kính và một dải có vạch tối cạnh nhau; màu chỉ giúp đọc cấu trúc, không phải quang phổ số liệu thật. Từ công việc chế tạo kính, một nhu cầu rất thực đã giúp mở rộng khả năng nghiên cứu ánh sáng. Tán sắc và quang phổ là phần mở rộng của kiến thức sóng.

*Lăng kính và dải có các vạch tối gợi công việc đo quang học của Fraunhofer. Các màu, góc tia và vị trí vạch chỉ minh họa cấu trúc, không phải quang phổ đo hoặc bảng bước sóng lịch sử.*

Kiến thức liên hệ: Sóng ánh sáng; tán sắc và quang phổ là mở rộng.

Học tiếp: Công thức tốc độ truyền sóng v bằng lambda f.

Tư liệu đối chiếu

- https://www.deutsches-museum.de/en/museum-island/exhibitions/classical-optics/tracing-fraunhofer/icons
- https://www.fraunhofer.de/en/about-fraunhofer/profile-structure/chronicles/joseph-von-fraunhofer.html