VẬT LÝ · LỚP 11 · Khám phá và đời sống

Kalimba phát tiếng nhờ các lá kim loại được kẹp ra sao?

Ngón cái gảy một lá kim loại rồi thả, để nó tiếp tục rung trên thân nhạc cụ.

Phần lá nhô khỏi điểm kẹp có độ mềm và quán tính, tạo các mode uốn. Thân đàn nhận rung qua chỗ đỡ và phát âm ra không khí, nên âm không chỉ do một lá nhỏ tác động trực tiếp lên khí. Chiều dài hữu hiệu, bề dày và vật liệu đều ảnh hưởng nhịp rung.

Giữ nhẹ một lá sau khi gảy làm năng lượng rời dao động nhanh hơn. Đó là thay đổi hao phí và điều kiện đỡ, không phải nguồn điện bị ngắt vì nhạc cụ này không cần nguồn điện để phát âm.

Kalimba thuộc họ nhạc cụ lá gảy; không đồng nhất mọi nhạc cụ trong họ về cấu tạo hay truyền thống. Không bẻ hoặc kéo lá để thử.

Một lá rung rất nhỏ có thể nghe rõ hơn khi ghép với thân đàn có diện tích phát âm lớn. Năng lượng bắt đầu từ ngón tay, đi qua lá và phần đỡ, rồi một phần truyền vào không khí; phần khác hao thành nhiệt. Thân đàn cũng có những đáp ứng riêng nên không tăng đều mọi âm. Điều đó giải thích vì sao hai nhạc cụ có lá tương tự vẫn có thể khác âm sắc do thân và cách ghép rung.

*Mặt trước một kalimba mô hình. Các lá kim loại được giữ bởi thanh kẹp, còn phần nhô ra được gảy để rung. Dãy lá dài ngắn là một bố trí ví dụ, không gán nốt cụ thể.*

Kiến thức liên hệ: Dao động; mở rộng về lá kim loại uốn.

Học tiếp: Nhạc cụ khuếch đại âm bằng cộng hưởng thế nào.

Tư liệu đối chiếu

- https://www.metmuseum.org/de/perspectives/kalimba