VẬT LÝ · LỚP 11 · Khám phá và đời sống

Núm âm lượng bị sột soạt: tiếp điểm chuyển động cũng có thể tạo tín hiệu

Một núm chỉnh âm lượng dùng chiết áp có thể phát tiếng lạo xạo lúc xoay. Khi đó không khí không cần cọ trực tiếp vào màng loa: thay đổi bất thường ở một tiếp điểm điện cũng có thể đi qua mạch và thành âm nghe được.

Con chạy di chuyển trên đường điện trở để chọn mức tín hiệu. Nếu tiếp xúc thay đổi không trơn, điện trở tiếp xúc hoặc điện thế tại con chạy có thể biến thiên đột ngột. Các biến thiên nhanh ấy trở thành một phần của tín hiệu vào khâu khuếch đại, nên tai nghe những tiếng ngắn không có trong bản nhạc.

Tuy vậy, tiếng phát lúc xoay không đủ để kết luận chắc chắn chỉ bụi bẩn là nguyên nhân. Mòn vật liệu, điều kiện mạch và những linh kiện khác cũng có thể tham gia. Tiếng động là dấu hiệu cần đặt câu hỏi, không phải bản chẩn đoán đầy đủ.

Hình phóng lớn con chạy và đường tiếp xúc, chỉ một nguyên nhân có thể xảy ra. Không xịt hóa chất hoặc tháo thiết bị đang cấp điện để thử. Câu chuyện cho thấy một tiếp điểm rất nhỏ cũng có thể ảnh hưởng toàn chuỗi tín hiệu.

*Con chạy chiết áp tiếp xúc đường điện trở; biến thiên bất thường ở tiếp xúc có thể trở thành tín hiệu nhiễu. Hình phóng đại vùng tiếp xúc, không xác định duy nhất bụi là nguyên nhân tiếng sột soạt.*

Kiến thức liên hệ: Dòng điện; mở rộng điều khiển và tín hiệu.

Học tiếp: Điện trở vật dẫn đo bằng U chia I khi nào.

Tư liệu đối chiếu

- https://www.bourns.com/docs/technical-documents/technical-library/corporate/OnlinePotentiometerHandbook.pdf