VẬT LÝ · LỚP 11 · Khám phá và đời sống

Ong rung hoa để lấy phấn: năng lượng đi từ cơ tới bao phấn thế nào?

Ở những hoa có bao phấn mở bằng lỗ nhỏ, một số ong dùng rung cơ thể để lấy phấn. Tiếng vo ve đi kèm dễ nghe, nhưng phần truyền cơ học trực tiếp tới hoa mới là điều cần theo dõi.

Ong giữ vào cấu trúc hoa rồi làm cơ vùng ngực hoạt động, đưa dao động vào bao phấn. Các mô của hoa truyền và lọc chuyển động; gia tốc ở những bao phấn khác có thể khác nơi được ong tác động ban đầu.

Nghiên cứu cấu trúc cụm bao phấn cho thấy cách chúng liên kết ảnh hưởng rung truyền và lượng phấn được giải phóng. Vấn đề không chỉ là phát đúng một nốt âm trong không khí gần bông hoa.

Không phải mọi ong hoặc mọi hoa dùng cơ chế này. Hiệu quả phụ thuộc biên độ, cách tiếp xúc và cấu trúc hoa; đây là thụ phấn nhờ rung, khác lực điện đưa phấn qua khe giữa hoa và côn trùng.

*Ong giữ hoa và đưa rung tới các bao phấn có lỗ, với hạt phấn gợi thoát ra. Nét xanh là chuyển động cơ truyền tại tiếp xúc, không mô tả tiếng trong không khí tự đủ để làm mọi hoa nhả phấn.*

Kiến thức liên hệ: Dao động, cấp năng lượng và tự duy trì; chất lỏng phi tuyến, vật liệu hạt và cơ sinh học là mở rộng.

Học tiếp: Dao động cưỡng bức có tần số ổn định bằng gì.

Tư liệu đối chiếu

- https://academic.oup.com/evolut/article/76/5/931/6881796