VẬT LÝ · LỚP 11 · Khám phá và đời sống

Phonautograph năm 1857 ghi âm thành nét trước khi có thể phát lại

Có thể ghi một chuyển động mà người thời đó chưa có cách nghe lại từ chính bản ghi.

Library of Congress đặt phonautograph của Édouard-Léon Scott de Martinville ở mốc 1857 trong lịch sử ghi âm. Dụng cụ dùng màng và bút để vạch dấu rung lên bề mặt chuyển động. Âm được đổi thành một đường hình học; chức năng của máy ban đầu là ghi vết, không có cơ cấu phát lại như máy hát về sau.

Một đường nét chứa thông tin theo thời gian nếu biết cách mặt ghi đã chuyển động. Đọc lại thông tin đòi hỏi thêm phương tiện và giả thiết, nên ghi được và tái hiện được không phải cùng một bước phát minh.

Không chép lời hay giai thoại chưa xác minh. Hình minh họa cơ chế ghi, không giả làm bản phonautogram gốc.

Điểm thú vị là hai chuyển động cùng tham gia: màng rung theo âm, còn mặt ghi chạy để những trạng thái liên tiếp không đè lên nhau tại một chỗ. Nếu không biết chuyển động của mặt ghi, khoảng cách trên giấy chưa tự cho biết khoảng thời gian. Câu chuyện vì thế nối lịch sử ghi âm với việc đọc đồ thị hiện nay: trục ngang chỉ mang ý nghĩa thời gian khi có quan hệ quy đổi phù hợp.

*Cơ cấu ghi phonautograph: phễu đưa âm tới màng, bút gắn với màng vạch trên mặt ghi chuyển động. Vệt xanh là dấu minh họa, không phải bản ghi lịch sử được sao chép.*

Kiến thức liên hệ: Sóng và lịch sử ghi, truyền, đo tín hiệu; công nghệ là mở rộng.

Học tiếp: Đọc chu kì trên đồ thị sóng âm như thế nào.

Tư liệu đối chiếu

- https://www.loc.gov/programs/national-recording-preservation-plan/tools-and-resources/historical-background/timeline/
- https://blogs.loc.gov/now-see-hear/2021/08/from-the-recording-registry-phonautograms-c-1853-61/