VẬT LÝ · LỚP 11 · Khám phá và đời sống

Tia phụt xanh từ đỉnh mây dông khác một tia sét xuống đất ra sao?

Một số tia sáng xanh vươn từ đỉnh mây lên tầng khí quyển phía trên, thay vì tìm đường xuống mặt đất. Chúng thuộc nhóm hiện tượng điện cao trên mây gọi là blue jet.

Điện trường đủ mạnh làm khí có thể dẫn và phát sáng qua quá trình kích thích, ion hóa. Quan sát quang phổ và thời gian rất nhanh từ ISS đã ghi lại những chớp xanh cùng một tia phụt phát triển lên cao, cung cấp thông tin về các kênh phóng điện.

Màu và hình tia phụ thuộc trạng thái khí cùng cách phóng điện diễn ra. Đó không phải một ngọn lửa do mây cháy; việc có vùng sáng phía trên cũng không đồng nhất nó với sprite đỏ ở tầng cao hơn.

Cấu trúc phát triển chi tiết còn là đối tượng nghiên cứu; một số cơ chế khởi đầu được trình bày dưới dạng mô hình. Hình chỉ phân biệt vị trí và hướng phát triển, không thể hiện đúng tỉ lệ độ cao hoặc mọi biến thể tia.

*Mây dông và một dạng tia phụt xanh hướng lên trong sơ đồ vị trí. Không theo tỉ lệ độ cao, không là ảnh chụp và không gộp tia này với sprite đỏ hoặc sét nối xuống đất.*

Kiến thức liên hệ: Điện trường và sự dẫn điện; phóng điện khí quyển cao là mở rộng.

Học tiếp: Điện trường quanh điện tích là gì.

Tư liệu đối chiếu

- https://www.nature.com/articles/s41586-020-03122-6