VẬT LÝ · LỚP 11 · Khám phá và đời sống

Tụ điện ảo nối pin và ngắt pin: ghi lại hai chuỗi kéo bản khác nhau

Kéo hai bản tụ xa nhau có thể làm số chỉ điện áp biến đổi khác tùy tụ còn nối nguồn hay đã cách ly. Ta khám phá điều kiện ràng buộc trước khi nhìn kết quả.

Trong Capacitor Lab: Basics, đặt diện tích và khoảng cách ban đầu, chọn điện áp pin rồi ghi điện tích và điện áp. Tăng khoảng cách một ít khi còn nối pin. Đưa về trạng thái đầu, ngắt kết nối với pin trong mô hình rồi tăng khoảng cách tương tự.

Với nguồn lý tưởng còn nối, điện áp được giữ còn điện tích có thể đổi. Khi cách ly lý tưởng, điện tích được giữ còn điện áp có thể đổi. Cần ghi lại cả hai đại lượng; chỉ nhìn một số chỉ dễ dẫn tới kết luận rằng mô phỏng tự mâu thuẫn.

Giữ nguyên diện tích, tránh so hai trạng thái đầu khác nhau. Tụ thật có rò và phép đo có thể làm đổi trạng thái, nên đây là khám phá điều kiện lý tưởng. Chỉ thực hiện trên mô phỏng; không mở tụ trong đèn chớp hoặc nguồn điện để làm lại.

*Hai điều kiện kéo bản tụ trong mô hình: nguồn còn nối và một đầu nguồn đã ngắt. Mũi tên chỉ tăng khoảng cách; nguồn và dây là ký hiệu nguyên lý, không phải cấu tạo tụ thật.*

Kiến thức liên hệ: Điện trường và điện thế; mô phỏng lý tưởng được phân biệt với phép đo thật.

Học tiếp: Điện dung C bằng Q chia U có ý nghĩa gì.

Tư liệu đối chiếu

- https://phet.colorado.edu/en/simulations/capacitor-lab-basics