VẬT LÝ · LỚP 11 · Nguyên lý và công thức
Điện thế tại tâm do các điện tích quay quanh tâm có biến thiên theo góc không?
Trả lời trọng tâm
Không nếu các điện tích nguồn giữ nguyên khoảng cách đến tâm.
Phân tích cơ chế
Điện thế là tổng kQ/r, trong khi tổng vectơ điện trường có thể thay đổi khi góc giữa các nguồn đổi.
Ví dụ có đơn vị
Hai điện tích +1 nC cách tâm 1 m có điện thế tổng 18 V mọi góc. Độ lớn trường E=18cos(θ/2) V/m với θ từ 0 đến π; tại θ=120° trường còn 9 V/m. Hình vẽ trường theo góc, điện thế không chung đơn vị nên chỉ nêu trong lời.
Kết quả đối chiếu số học của ví dụ: 9 V/m. Đây là giá trị của bộ dữ kiện đã nêu, không phải hằng số áp dụng cho mọi thiết bị.
Đọc hình và tự kiểm tra
Đồ thị Độ lớn trường ở tâm (V/m) theo Góc giữa hai nguồn (rad). Hai nguồn giữ nguyên bán kính. Các đường được tính trực tiếp từ mô hình của ví dụ; đọc cả tên trục và đơn vị, không suy rộng ngoài khoảng vẽ.
Đối chiếu vị trí, độ dốc, giao điểm hoặc thứ tự các đường với lập luận trong ví dụ. Khi đổi điều kiện đầu vào, cần tính lại mô hình thay vì giữ nguyên hình.
Ứng dụng và giới hạn
Cách phân tích giúp kiểm tra dấu, hình học và điều kiện áp dụng trước khi tính lực hoặc năng lượng của hệ điện tích.
Xét điện trường tĩnh, bỏ qua ảnh hưởng của đầu dò và hiệu ứng biên khi dùng mô hình đều. Điện thế, năng lượng và lực phải dùng đúng dấu điện tích.