VẬT LÝ · LỚP 11 · Nguyên lý và công thức
Nút giữa hai tụ nối tiếp có điện tích dư thì quy tắc điện tích bằng nhau còn đúng?
Trả lời trọng tâm
Không, điện tích hai mặt thuộc nút giữa phải cộng thành điện tích dư đã có.
Phân tích cơ chế
Quy tắc hai tụ có điện tích cùng độ lớn cần điều kiện nút giữa ban đầu trung hòa và cô lập.
Ví dụ có đơn vị
Hai tụ bằng C=2 μF nối tiếp giữa hai đầu 0 và 10 V. Nút giữa có qₘ=4 μC thỏa C(Vₘ−0)+C(Vₘ−10)=qₘ nên Vₘ=6 V. Hình vẽ Vₘ theo qₘ, cho thấy hai tụ chịu 6 V và 4 V tại dữ kiện này.
Kết quả đối chiếu số học của ví dụ: 6 V. Đây là giá trị của bộ dữ kiện đã nêu, không phải hằng số áp dụng cho mọi thiết bị.
Đọc hình và tự kiểm tra
Đồ thị Điện thế nút giữa (V) theo Điện tích dư ở nút giữa (μC). Hai tụ 2 μF, hai đầu 0 và 10 V. Các đường được tính trực tiếp từ mô hình của ví dụ; đọc cả tên trục và đơn vị, không suy rộng ngoài khoảng vẽ.
Đối chiếu vị trí, độ dốc, giao điểm hoặc thứ tự các đường với lập luận trong ví dụ. Khi đổi điều kiện đầu vào, cần tính lại mô hình thay vì giữ nguyên hình.
Ứng dụng và giới hạn
Cách phân tích giúp kiểm tra dấu, hình học và điều kiện áp dụng trước khi tính lực hoặc năng lượng của hệ điện tích.
Xét điện trường tĩnh, bỏ qua ảnh hưởng của đầu dò và hiệu ứng biên khi dùng mô hình đều. Điện thế, năng lượng và lực phải dùng đúng dấu điện tích.