VẬT LÝ · LỚP 11 · Khám phá và đời sống

Chim cu gáy phồng cổ khi gù: khoang khí lọc màu âm như thế nào?

Chim ring dove có thể gù khi mỏ và lỗ mũi đóng, đồng thời vùng cổ phồng lên. Nguồn rung và khoang chứa khí phía trên cùng tham gia tạo âm mà ta nghe.

Nghiên cứu ghi hình cho thấy thực quản phồng nhận khí thở ra và trở thành một phần của đường phát âm. Tín hiệu ở nguồn có các thành phần cao hơn khá rõ, nhưng mức tương đối của chúng giảm khi đi qua hệ khoang và được phát ra ngoài.

Vì vậy phồng cổ liên quan không chỉ lượng khí mà cả bộ lọc âm của cơ thể. Một âm nghe khá đơn giản có thể là kết quả lọc một nguồn phức tạp hơn, giống cách thân nhạc cụ góp phần chọn màu âm.

Mô hình cộng hưởng cụ thể của từng khoang có phần là giả thuyết được nhóm nghiên cứu đề xuất. Không suy mọi chim phồng cổ dùng đúng cùng cấu trúc, và không coi mỗi khoang là hộp âm cứng có một tần số bất biến.

*Mô hình vùng cổ phồng và tuyến phát âm của chim ring dove; đường âm bên ngoài chỉ tín hiệu đã lọc. Các khoang là minh họa chức năng, không suy một cộng hưởng cứng chung cho mọi chim.*

Kiến thức liên hệ: Sóng, chồng chất và truyền năng lượng; vi lưu, âm học sinh học và cấu trúc tô pô là mở rộng.

Học tiếp: Nhạc cụ khuếch đại âm bằng cộng hưởng thế nào.

Tư liệu đối chiếu

- https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/15498948/