VẬT LÝ · LỚP 11 · Khám phá và đời sống

Cá midshipman giữ tiếng ngân bằng cơ và bóng hơi như thế nào?

Một số cá midshipman đực có thể phát tiếng ngân kéo dài dưới nước. Nguồn của nó không phải tiếng bọt nổi mà là hệ cơ phát âm gắn với bóng hơi.

Cơ co lặp lại tác động lên thành bóng chứa khí, làm hệ cơ–thành–khí dao động và truyền áp suất sang nước. Độ cứng, khối lượng và hao phí của các phần phối hợp quyết định đáp ứng, nên bóng hơi không chỉ là một túi khí khuếch đại mọi nhịp như nhau.

Hệ này nối một chủ đề dao động cưỡng bức với sinh học: cơ phải cấp công liên tục và hoạt động phù hợp để duy trì tiếng. Các nghiên cứu còn xét cách bóng hơi và cơ thay đổi theo mùa sinh sản.

Không đồng nhất nhịp cơ của cá này với cơ cánh bất đồng bộ của côn trùng. Vai trò cộng hưởng và các dạng rung phụ thuộc điều kiện cụ thể; sơ đồ chỉ tách các phần, không đưa một cao độ chung cho mọi cá thể.

*Cá midshipman có bóng hơi và hai vùng cơ tác động mô hình; dạng âm bên ngoài gợi áp suất truyền trong nước. Không vẽ bóng như bọt tách khỏi cá hoặc cho rằng nó tự phát công.*

Kiến thức liên hệ: Dao động, cấp năng lượng và tự duy trì; chất lỏng phi tuyến, vật liệu hạt và cơ sinh học là mở rộng.

Học tiếp: Dao động cưỡng bức có tần số ổn định bằng gì.

Tư liệu đối chiếu

- https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/30301291/
- https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC5749108/